Zmiany w podatkach 2027 — co proponuje Ministerstwo Finansów i jak przygotować firmę

Stan prawny na dzień publikacji. Artykuł omawia projekt zmian przygotowany przez Ministerstwo Finansów — przepisy nie są jeszcze uchwalone i mogą ulec zmianie w toku prac legislacyjnych.

Zmiany w podatkach 2027 to trzy odrębne pakiety: nowa skala podatkowa i wyższa danina solidarnościowa w PIT, drastyczne obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu oraz podwyżka opodatkowania fundacji rodzinnych. Do tego dochodzi zmiana, o której mówi się najmniej, a która może dotknąć praktycznie każdą firmę — rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej w VAT na usługi niematerialne.

Ministerstwo Finansów zapowiedziało rewolucyjne zmiany w podatkach, które istotnie zwiększą obciążenia fiskalne przedsiębiorców. Zmiany obejmą wiele branż i wielu podatników, a większość z nich wejdzie w życie już od 1 stycznia 2027 roku. Co dokładnie ma się zmienić? Kto zapłaci więcej i jak przygotować się na nadchodzące zmiany? Te kwestie omawiamy w poniższym artykule.

Zmiany w PIT — nowa skala podatkowa

Zaczynając od punktu pierwszego, czyli słynnego już pakietu zmian w podatku PIT.

W tym zakresie przede wszystkim musimy zwrócić uwagę na proponowane przez Ministerstwo Finansów zmiany w tak zwanej skali podatkowej, czyli po prostu zasadach opodatkowania dochodów, które podlegają tak zwanym zasadom ogólnym. To zagadnienie najłatwiej zrozumieć, porównując te proponowane przez ministerstwo zmiany do zasad, które obowiązują na dzisiaj.

Jak wygląda skala podatkowa według obecnych przepisów

Według tego aktualnego stanu prawnego jest tak, że w przypadku, w którym osiągamy dochody nieprzekraczające kwoty 30 tysięcy złotych rocznie, nie płacimy żadnego podatku dochodowego. Pomijam tu takie szczególne sytuacje typu ulga dla młodych, ulga na powrót. Natomiast jeżeli w trakcie roku zarobimy więcej niż te 30 tysięcy złotych i nasze roczne zarobki nie przekroczą 120 000 zł rocznie, to wtedy płacę podatek PIT wg stawki 12%.

Jeżeli zarobię więcej niż 120 000 zł rocznego dochodu, to wtedy od nadwyżki ponad ten próg, czyli od nadwyżki ponad drugi próg podatkowy, płacę już podatek PIT według stawki 32%. Co w tym zakresie ma się zmienić? Jakie zmiany proponuje Ministerstwo Finansów? Przede wszystkim ma się zmienić wysokość drugiego progu podatkowego, czyli tego poziomu dochodów, którego przekroczenie powoduje obowiązek zapłaty wyższego podatku.

Według proponowanych zmian, drugi próg podatkowy ma wynosić już 130 tysięcy złotych. Jeżeli ten próg podatkowy przekroczę i jednocześnie wysokość moich rocznych dochodów nie przekroczy 150 tysięcy złotych, to wtedy wobec tych moich dochodów, wobec nadwyżki.

Nowy drugi próg podatkowy i stawka 24%

Ponad ten próg ma znaleźć zastosowanie nowa stawka podatkowa zaproponowana przez ministerstwo, która ma wynosić 24%. Natomiast jeżeli wysokość moich rocznych dochodów przekroczy 150 tysięcy złotych, to dopiero wtedy będę musiał być zobowiązany do zapłaty podatku PIT według tej najwyższej, 32 procentowej stawki.

Wyższa danina solidarnościowa — 5% zamiast 4%

Kolejna zmiana, którą proponuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów, czyli w zakresie skali podatkowej, to jest zmiana wysokości tzw. daniny solidarnościowej. Danina solidarnościowa to ekstra próg podatkowy dla najbogatszych, czyli tych osób, których wysokość rocznych dochodów przekracza milion złotych. Jeżeli ten milion złotych dochodu rocznie jest przekroczony, no to wtedy od nadwyżki dochodów ponad ten próg muszę płacić według aktualnie obowiązujących przepisów 4% daniny solidarnościowej. Natomiast według zmian, które proponuje Ministerstwo Finansów, będę musiał płacić daninę solidarnościową według stawki wyższej, która wynosi już 5%.

Zmiany w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych

Na czym polega ryczałt i jakie ma zalety

Druga zmiana w obszarze PIT, które proponuje Ministerstwo Finansów, to modyfikacje w zakresie ryczałtu. Ryczałt, czyli taka bardzo popularna forma opodatkowania przychodów dochodów z działalności gospodarczej, która dotyczy przedsiębiorców, którzy mają jednoosobową działalność gospodarczą, spółkę cywilną czy spółkę jawną. Polega na tym, że podatek płacę nie od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty, tylko od przychodu. Czyli można powiedzieć w skrócie obrotu firmy, nie pomniejszonego o wydatki, o koszty związane z prowadzeniem takiej firmy.

Ryczałt charakteryzuje się również tym, że w jego przypadku płacę jako przedsiębiorca ryczałtową, stosunkowo niską składkę zdrowotną, której wysokość w skrócie nie jest wprost powiązana z wysokością osiąganych przychodów. Żeby skorzystać z dobrodziejstw ryczałtu, jak to w podatkach bywa, muszę spełnić kilka warunków. Jednym z nich jest to, że wysokość rocznych przychodów moich jako przedsiębiorca nie może przekraczać równowartości dwóch milionów euro.

Niższy limit przychodów — 250 tysięcy euro zamiast 2 milionów

I w tym zakresie Ministerstwo Finansów proponuje bardzo daleko idącą zmianę, która polega na obniżeniu tego progu przychodów uprawniającego do stosowania ryczałtu do poziomu 250 000 euro, czyli równowartości tego przychodu na złotówki, czyli tak jak mamy teraz. Ten próg na poziomie około 8/9 milionów złotych. W myśl tych proponowanych zmian, próg będzie dużo niższy i będzie wynosił nieco ponad milion złotych rocznego przychodu W jaki sposób sobie tymi zmianami poradzić. W jaki sposób na nich skorzystać? Jak się do nich przygotować jako przedsiębiorcy?

Jak przygotować firmę na zmiany w PIT i w ryczałcie

Kto skorzysta na zmianie progów podatkowych

Przede wszystkim musimy zwrócić uwagę na to, że jeżeli jako przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, spółkę cywilną czy spółkę jawną, czy też jako przedsiębiorcy, którzy mają spółkę inną, na przykład spółkę z o.o. czy spółka komandytową, mogę na tych dobrodziejstwach związanych ze zmianą progów podatkowych skorzystać. Jeżeli prowadzę jednoosobową działalność czy spółkę cywilną, czy spółkę jawną i opłacało mi się zasady ogólne, to tak naprawdę na tych zmianach w zakresie progów podatkowych po prostu skorzystam. Natomiast jeżeli mam spółkę z o.o. czy komandytową i wypłacę sobie prawdopodobnie jako przedsiębiorca z tej spółki z o.o. komandytowej pieniądze, czy to zapewnienie funkcji członka zarządu, czy to z tytułu prowadzenia spraw spółki, no to tak naprawdę powinienem rozważyć podniesienie poziomu wypłat z takiej spółki z obecnie 120 tysięcy złotych rocznie do poziomu 150 tysięcy złotych rocznie. Po prostu będzie mi się to podatkowo opłacać, bo z jednej strony będę miał wyższe koszty w spółce, a z drugiej strony będę mógł sobie więcej tej spółki wypłacić, płacąc stosunkowo niski podatek.

Wypadnięcie z ryczałtu — dlaczego warto rozważyć spółkę komandytową

Natomiast jeżeli jestem przedsiębiorcą, któremu opłaca się ryczałt, no i w związku z wejściem w życie tych proponowanych przez ministerstwo zmian ryczałtu, będę musiał wypaść, ponieważ moje przychody roczne będą wyższe niż ta równowartość 250 tysięcy euro. W takiej sytuacji powinienem rozważyć przejście na spółkę komandytową. Dlaczego spółka komandytowa? Jest kilka argumentów.

Po pierwsze. W spółce komandytowej mogę płacić stosunkowo niskie podatki, no bo efektywne opodatkowanie komplementariusza, wspólnika spółki komandytowej i spółki komandytowej no, oscyluje pomiędzy 17 a 19%. Po drugie, będąc wspólnikiem w spółce komandytowej, mogą płacić niską ryczałtową składkę zdrowotną i to w pewnych sytuacjach nawet niższą niż taką, którą muszę płacić na ryczałcie. No i po trzecie wreszcie, jeżeli korzystałem z ryczałtu po to, żeby unikać daniny solidarnościowej, no to spółka komandytowa również jest bardzo dobrym pomysłem.

Dochody ze spółki komandytowej, dawniej solidarnościowej, również nie podlegają. Tutaj pewnym wyzwaniem może być, sposób przejścia na spółkę komandytową np. w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej nie jest możliwe takie proste przekształcenie z jednoosobówki na spółkę komandytową. Muszę sobie to zaplanować w inny sposób. Druga kwestia, którą muszę wziąć pod uwagę, to jest to, że niestety jako komplementariusz spółki komandytowej mogę odpowiadać prywatnym majątkiem za długi i za zobowiązania spółki komandytowej.

Alternatywa dla spółki komandytowej — spółka z o.o.

Więc jeżeli z jakichś powodów pomysł pod tytułem przejście na spółkę komandytową z ryczałtu do mnie nie przemawia, no to w takiej sytuacji powinienem rozważyć przejście na spółkę z o.o. i późniejsze wykorzystanie czy to niskiego CIT, czy to struktury z udziałem fundacji rodzinnej. Tego typu manewry, ich opłacalność, sensowność, wykonalność, powinienem, jako przedsiębiorca przeanalizować samodzielnie.

Zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych

Wyższa stawka CIT od świadczeń dla beneficjentów

Drugi pakiet zmian w podatkach, który proponuje Ministerstwo Finansów i który podobnie jak zmiany w zakresie PIT, również miałby wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku, to są zmiany podatkowe w obszarze fundacji rodzinnych.

Jeżeli chodzi o reformę podatkową fundacji rodzinnej, to zmian również jest kilka i niestety są to zmiany niekorzystne. Po pierwsze Ministerstwo Finansów proponuje, żeby opodatkowanie wypłat z fundacji rodzinnej w formie świadczeń do beneficjentów było opodatkowane według wyższej stawki aktualnie tj. 15%. Czyli, jeżeli Fundacja Rodzina wypłaca jakieś świadczenia do beneficjentów, to fundacja rodzinna musi zapłacić CIT według stawki 15%. I w tym zakresie Ministerstwo Finansów proponuje podwyżkę. Niestety tego podatku, tej stawki podatkowej do wysokości 19%, czyli 4 punkty procentowe, niestety więcej.

Karencja 36 miesięcy przed sprzedażą majątku bez podatku

Druga zmiana podatkowa w zakresie fundacji rodzinnych, którą forsuje Ministerstwo Finansów, dotyczy wprowadzenia tak zwanej karencji, czyli takiego okresu, który musi upłynąć, żeby fundacja rodzinna mogła sprzedać określony składnik majątku bez podatku. I tutaj jest to związane z tym, że według tego aktualnie obowiązującego stanu prawnego, w sytuacji, w której zdecyduje się na przeniesienie jako fundator jakiegoś składnika majątku do fundacji rodzinnej, np. udziałów w mojej spółce z o.o.. Potem, jeżeli Fundacja Rodzina zdecyduje się na sprzedaż udziałów w spółce, to generalnie rzecz biorąc żadnego podatku z tytułu takiej transakcji z tytułu takie czynności Fundacja Rodzina nie zapłaci. Oczywiście trzeba mieć na uwadze również klauzulę ogólną przeciwko unikaniu opodatkowania, która ten przywilej podatkowy może w pewnych sytuacjach ograniczać.

Ministerstwo Finansów uważa, że taka korzyść podatkowa jest zbyt daleko idąca. Proponuje w tym zakresie wprowadzenie karencji, która ma wynosić 36 miesięcy. Prostu chodzi o to, że żeby fundacja rodzinna mogła sprzedać jakiś składnik majątku bez podatku, to będzie musiała być właścicielem tego składnika przez co najmniej 36 miesięcy, czyli właśnie 3 lata. I to miałoby się liczyć od końca roku, w którym dochodzi do przekazania darowizny takiego składnika majątku przez fundatora do fundacji rodzinnej. Więc w praktyce ten okres karencji może być jeszcze dłuższy niż te 3 lata wynikające z przepisów.

Opodatkowanie dochodów z najmu krótkoterminowego

Wreszcie trzecia zmiana, którą proponuje Ministerstwo Finansów w zakresie opodatkowania fundacji rodzinnych, dotyczy wprowadzenia opodatkowania, jeżeli chodzi o dochody z tytułu najmu krótkoterminowego. Tutaj historia jest taka, że zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej, jeżeli Fundacja Rodzinna osiąga dochody z tytułu najmu nieruchomości, no to podatku z tytułu takiej działalności po prostu żadnego. Fundacja nie płaci i są spory, czy to zwolnienie obejmuje również dochody z tytułu najmu krótkoterminowego. Ministerstwo Finansów chce te spory przeciąć i po prostu powiedzieć, że dochody z tytułu najmu krótkoterminowego, czyli z tytułu świadczenia usług krótkotrwałego zakwaterowania, po prostu będą podlegały opodatkowaniu.

Czy te przepisy rzeczywiście wejdą w życie?

Jeżeli chodzi o te zmiany w zakresie fundacji rodzinnych, no to oczywiście są one niekorzystne. Natomiast no trudno nie oprzeć się wrażeniu, że one tak naprawdę są powtórzeniem tych zmian, które Ministerstwo Finansów zaproponowało w zeszłym roku. Musimy pamiętać, że wtedy prezydent zawetował tą ustawę. Więc można się spodziewać, że również i w tym roku prezydent tą reformę podatkową w zakresie opodatkowania fundacji rodzinnej zawetuje.

Odpowiedzialność solidarna w VAT — rozszerzenie na usługi niematerialne

Jak działa mechanizm odpowiedzialności solidarnej dzisiaj

Trzecia zmiana, którą chciałbym w tym materiale omówić, dotyczy zmian w tak zwanej odpowiedzialności solidarnej w podatku VAT. To jest taka zmiana, można powiedzieć, mniej medialna, o której dużo mniej się mówi niż te reformy dotyczące fundacji rodzinnej czy też progów podatkowych, ryczałtów w zakresie podatku dochodowego PIT. Moim zdaniem niesłusznie, ponieważ może ona dotyczyć naprawdę wielu różnych przedsiębiorców.

Spróbujmy sobie wyjaśnić pokrótce, o co tutaj tak naprawdę chodzi. Jeśli jako podatnik kupuje jakieś towary, kupuje jakieś usługi od innej firmy, to można powiedzieć w takim standardowym przypadku jest tak, że ten kontrahent wystawia na mnie fakturę VAT, a ja tę fakturę do kontrahenta płacę. No i teraz ten mój kontrahent, który dostarczył do mnie jakieś towary, jakieś usługi, no jest zobowiązany do tego, żeby VAT z tytułu tej faktury zapłacić.

W pewnych przypadkach może zaistnieć sytuacja, w której obowiązek zapłaty VAT z tytułu takiej faktury może również spoczywać na podmiocie, który dany towar daną usługę kupił. Czyli ten podmiot może stać się solidarnie odpowiedzialnym za zapłatę tego VAT i w aktualnym stanie prawnym to dotyczy takich szczególnych sytuacji, czyli zakupu towarów, które są wskazane wprost w przepisach i są to m.in. paliwa, elektronika czy stal. Tutaj po prostu chodzi o to, że w przyszłości tego typu towary było wykorzystywane przez przestępców vatowskich, przez mafie vatowskie do wyłudzania podatku VAT.

Nowy, szeroki katalog usług niematerialnych

Zmiana, którą proponuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów i która ma wejść w życie już od 1 października 2026 roku, polega na istotnym poszerzeniu tego mechanizmu solidarnej odpowiedzialności w podatku VAT o usługi, usługi niematerialne. I co ciekawe, ten katalog usług niematerialnych, który ma podlegać tym nowym zasadom, jest niestety bardzo szeroki i ma obejmować między innymi usługi reklamowe, księgowe, usługi doradcze czy też usługi związane z oprogramowaniem, czyli takie usługi, które można powiedzieć prawie każda firma w dzisiejszych realiach po prostu kupuje. Więc tak naprawdę ten mechanizm solidarnej odpowiedzialności jest z tej perspektywy bardzo groźny, no bo może po prostu objąć dużo większą liczbę podatników dużo większą liczbę firm niż jest to aktualnie.

Jak zabezpieczyć się przed odpowiedzialnością solidarną

Mechanizm podzielonej płatności (split payment)

Jak sobie z tym mechanizmem tej potencjalnej solidarnej odpowiedzialności, czyli zobowiązania do zapłaty VAT u, którego ten mój trefny dostawca nie zapłacił na poprzednim etapie, na poprzednim etapie obrotu poradzić? W praktyce mamy tutaj dwa rozwiązania, dwa mechanizmy. Pierwszy to jest wykorzystanie mechanizmu podzielonej płatności, czyli popularnego split payment u, po prostu do zapłaty za te faktury, które dotyczą tych usług niematerialnych. Tu jest niestety jeden haczyk, bo zasada ogólna jest taka, że wykorzystanie tego mechanizmu podzielonej płatności będzie mnie jako przedsiębiorcę zwalniać z obowiązku zapłaty VAT u, który nie został zapłacony przez mojego kontrahenta.

Natomiast od tej zasady istnieje kilka wyjątków. Między innymi sytuacja, w której dana transakcja, dana faktura rzeczywiście nie miała miejsce. Czyli mamy do czynienia z transakcją nierzeczywistą, pustą fakturą. Wtedy, pomimo tego, że zapłaciłem z wykorzystaniem mechanizmu podzielenie płatności. Niestety będę nadal za ten VAT niezapłacony przez mojego kontrahenta odpowiadał.

Procedury należytej staranności

Drugi sposób na poradzenie sobie z tym problemem to jest wprowadzenie i stosowanie tak zwanych procedur należytej staranności po angielsku due diligence, czyli po prostu rzetelne monitorowanie, sprawdzenie mojego kontrahenta. No i tutaj logika jest taka, że zgodnie z przepisami, jeżeli ja wykaże przed urzędem skarbowym w razie kontroli, że tego mojego kontrahenta zweryfikowałem z tego mojego kontrahenta, sprawdziłem i nie miałem podstaw do tego, żeby sądzić, że ten mój trefny kontrahent tego VAT u nie zapłaci, no to wtedy temu mechanizmowi solidarnej odpowiedzialności w zakresie VAT u nie podlega.

Kompleksowe wsparcie prawne, podatkowe i księgowe