Ile kosztuje założenie i prowadzenie fundacji rodzinnej?

Fundacje rodzinne cieszą się coraz większą popularnością, Pozwalają na oddzielenie majątku prywatnego od ryzyka biznesowego, uporządkowanie zasad sukcesji, a przy odpowiednim zaplanowaniu struktury na osiągnięcie istotnych korzyści podatkowych. Jednocześnie wielu przedsiębiorców zadaje sobie pytanie, z jakimi kosztami wiąże się utworzenie i funkcjonowanie fundacji rodzinnej. I właśnie na te pytania odpowiadamy w poniższym artykule.

Trzy podstawowe kategorie kosztów utworzenia fundacji rodzinnej

Jeśli chodzi o koszty związane z utworzeniem fundacji rodzinnej, to możemy podzielić je na trzy podstawowe kategorie.

Fundusz założycielski

Przede wszystkim musimy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej każda fundacja rodzinna musi być wyposażona w tak zwany fundusz założycielski, czyli taki odpowiednik kapitału początkowego, kapitału zakładowego, jaki znamy chociażby ze spółek z o.o.. Zgodnie z przepisami wysokość tego funduszu założycielskiego musi wynosić co najmniej 100 tysięcy złotych. Fundusz założycielski może być opłacony albo w formie pieniężnej, gotówkowej, albo w formie niepieniężnej, rzeczowej.

Jeżeli jako fundator decydujemy się na to, żeby opłacić fundusz założycielski w drodze pieniężnej, to tak naprawdę musimy pamiętać o tym, że tę kwotę 100 tysięcy złotych po prostu musimy wpłacić na rachunek bankowy fundacji rodzinnej. Natomiast jeżeli decydujemy się na to, żeby opłacić fundusz założycielski w formie niepieniężnej (w formie rzeczowej), to musimy zwrócić uwagę na to, że do fundacji rodzinnej fundator, fundatorzy powinni przekazać składniki majątkowe co najmniej o takiej wartości. W tym zakresie oczywiście musimy mieć na uwadze również obowiązek wyceny rynkowej takich składników majątku, co może mieć istotne znaczenie chociażby w przypadku popularnego sposobu na przenoszenie składników majątku do fundacji rodzinnej, jakim jest darowizna udziałów w spółce, np. w spółce z o.o..

Koszty obsługi prawnej i doradztwa podatkowego

Drugi element takich wydatków kosztów związanych z utworzeniem fundacji rodzinnej to są szeroko rozumiane koszty obsługi prawnej. W tym zakresie przede wszystkim trzeba mieć na uwadze koszty związane z wynagrodzeniem profesjonalistów, czyli adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych czy też szerzej kancelarii prawnej, kancelarii podatkowej, która powinna nam pomagać przy utworzeniu fundacji rodzinnej.

Jest to oczywiście związane z tym, że utworzenie fundacji rodzinnej wiąże się z obowiązkiem sporządzenia szeregu dokumentów prawnych, m.in. aktu założycielskiego i statutu fundacji rodzinnej. Tak naprawdę powinien jeszcze gdzieś w tle być doradca podatkowy, który przyjrzy się naszej strukturze składników majątku, którą chcemy wnieść do fundacji rodzinnej, tak, żeby to miało sens z perspektywy planowania podatkowego. Wynagrodzenie profesjonalistów, czyli doradców podatkowych, radców prawnych, adwokatów, nie wynika z przepisów, czyli nie jest regulowane. Usredniając można przyjąć, że wynagrodzenie prawników, doradców podatkowych kształtuje się na poziomie od kilku do kilkunastu, a w skrajnych przypadkach nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Taksa notarialna przy zakładaniu fundacji rodzinnej

Pod kątem obsługi prawnej w zakresie kosztów obsługi prawnej musimy jeszcze pamiętać o koszcie obsługi notarialnej. Wynika to z tego, że zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej założenie fundacji rodzinnej odbywa się w formie aktu notarialnego. Czyli tak naprawdę musimy wziąć pod uwagę taksę notarialną, której wysokość jest regulowana przez przepisy.

Najczęściej spotykanym w praktyce przypadkiem jest sytuacja, w której wysokość funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej kształtuje się na poziomie 100 000 zł. Wysokość taksy notarialnej wynosi około 1400 zł brutto. Jeżeli wysokość tego funduszu założycielskiego jest wyższa, co czasami ma miejsce, to wtedy taksę notarialna również jest wyższa.

Koszty podatkowe – czy założenie fundacji rodzinnej jest opodatkowane?

Trzecia kategoria kosztów związanych z założeniem fundacji rodzinnej są to szeroko rozumiane koszty podatkowe. Tutaj dobra wiadomość jest taka, że w aktualnym stanie prawnym, czyli sierpień 2026, te koszty podatkowe, można powiedzieć, w zasadzie nie istnieją, ponieważ przekazanie składników majątku do fundacji rodzinnej, założenie fundacji rodzinnej nie wiąże się z obowiązkiem zapłaty ani podatku dochodowego, ani podatku od spadków i darowizn. Czyli ani fundacja rodzina, ani fundatorzy nie płacą żadnych podatków. Pewnym wyjątkiem w tym zakresie jest podatek VAT. I rzeczywiście podatek VAT przy przekazaniu składników majątku do fundacji rodzinnej może wystąpić. Co więcej, fundacja rodzinna może nie być w stanie takiego VAT u odliczyć. Pomijając tą szczególną sytuację, to kosztów podatkowych generalnie rzecz biorąc nie mamy.

Opłata za wpis fundacji rodzinnej do rejestru

Czwarty wydatek, z którym trzeba się liczyć, rozważając utworzenie fundacji rodzinnej, to koszt wpisu fundacji rodzinnej do rejestru. Tutaj opłata w tym zakresie ma charakter ryczałtowy i wynosi 500 złotych.

Koszty związane z funkcjonowaniem fundacji rodzinnej

Jeśli chodzi o koszty związane z funkcjonowaniem fundacji rodzinnej, możemy podzielić je na dwie kategorie.

Koszty księgowości fundacji rodzinnej

Po pierwsze, musimy zwrócić uwagę na to, że w przypadku fundacji rodzinnej występuje obowiązek prowadzenia tzw. pełnej księgowości, ponieważ zgodnie z przepisami fundacje rodzinne muszą prowadzić księgi rachunkowe, tak jak to jest w przypadku spółek kapitałowych, np. spółek z o.o. Wiąże się to oczywiście z licznymi obowiązkami formalnymi, administracyjnymi, które w praktyce są delegowane do wyspecjalizowanego biura rachunkowego. Można powiedzieć, że w tym zakresie ukształtowała się pewna praktyka rynkowa, zgodnie z którą wysokość wynagrodzenia biura rachunkowego biura księgowego za prowadzenie księgowości fundacji rodzinnej jest na zbliżonym poziomie. Uśredniając, można powiedzieć, że koszty księgowości fundacji rodzinnej to jest około 1000 zł miesięcznie. Czy to będzie więcej, czy to będzie mniej, to oczywiście zależy od specyfiki danego biura rachunkowego.

Koszty obowiązkowego audytu fundacji rodzinnej

Druga kategoria kosztów, które należy mieć na uwadze rozważając założenie fundacji rodzinnej, to są koszty audytów zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej. Każda fundacja rodzinna podlega raz na 4 lata obowiązkowemu audytowi i ten audyt powinien być wykonywany przez adwokata, radcę prawnego, doradcy podatkowego i biegłego rewidenta. I tutaj do końca nie jest jeszcze jasne, kto tak naprawdę musi wchodzić w skład tego zespołu audytowego. To pewnie zostanie jeszcze ukształtowane przez praktykę. Jeśli zatem chodzi o koszty tych audytów, to nie jest to coś, co jest regulowane przepisami prawa. Wysokość wynagrodzenia za przeprowadzenie audytu będzie w praktyce regulowane przez rynek. Natomiast uśredniając wydaje się, że można w tym zakresie oczekiwać, że koszt przeprowadzania takiego audytu będzie wynosił od około kilku do kilkunastu, a w skrajnych przypadkach nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Wysokość wynagrodzenia oczywiście będzie zależna od tego, jak bardzo złożona i jak bardzo skomplikowana jest struktura aktywów danej fundacji rodzinnej. Im więcej składników majątkowych zostało przeniesionych do fundacji rodzinnej, tym oczywiście koszt tego audytu będzie wyższy, bo przeprowadzenie jego przeprowadzenie będzie się wiązać z większym nakładem pracy.

Kompleksowe wsparcie prawne, podatkowe i księgowe