KONIEC fundacji rodzinnych? Zmiany w PODATKACH!

https://youtu.be/cDRrnl24QaY

Fundacje rodzinne cieszą się w Polsce ogromną popularnością. W samym 2025 roku złożono niemal pięć i pół tysiąca wniosków o ich rejestrację. Ministerstwo Finansów uważa jednak, że duża część fundacji rodzinnych powstaje głównie w celach podatkowych. Dlatego szykuje zmiany, które mają istotnie pogorszyć zasady opodatkowania fundacji rodzinnych. O tym, co dokładnie ma się zmienić i jak uniknąć nowych obciążeń, opowiadamy w poniższym materiale.

Nowe zasady opodatkowania wnoszenia aktywów do fundacji rodzinnej

Jak jest dzisiaj?

Zaczynając od zmian w zasadach opodatkowania wnoszenia aktywów do fundacji rodzinnej. Przede wszystkim musimy zwrócić uwagę na to, że według aktualnie dominującej praktyki rynkowej, w sytuacji, w której fundator fundatorzy decydują się na wnoszenie aktywów do fundacji rodzinnej, dokonują tego w drodze darowizny, czyli po prostu przekazania składników majątku bez odrębnego wynagrodzenia ze strony fundacji rodzinnej.

Według aktualnie obowiązujących zasad taka czynność, taka operacja nie skutkuje powstaniem żadnego obciążenia podatkowego. To znaczy z tego tytułu ani fundator fundatorzy, ani fundacja rodzinna nie płacą ani podatku dochodowego, ani podatku od spadków i darowizn. Jedyne obciążenia podatkowe, jakie może w tej sytuacji powstać to jest VAT.

Obciążenie z tytułu podatku VAT powstanie wtedy, kiedy do fundacji rodzinnej przenosimy składnik majątku, w przypadku nabycia którego przysługiwało nam prawo do odliczenia VATu. Taki najczęściej spotykany w praktyce przykład to jest lokal użytkowy. Lokal użytkowy jest wykorzystywany do czynności podlegających VAT, czyli do najmu opodatkowanego VAT i z reguły przysługiwało fundatorowi prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia takiego aktywa, więc również przy przekazaniu takiego składnika majątku niestety VAT musimy odprowadzić. Pomijając tą szczególną sytuację, taka operacja, czyli przeniesienie w drodze darowizny składnika majątku do fundacji rodzinnej żadnemu podatkowi nie podlega. Zmiana, którą proponuje Ministerstwo Finansów polega na tym, że taka czynność w zamyśle Ministerstwa Finansów powinna podlegać opodatkowaniu, czyli z tytułu dokonania takiej czynności np. fundator albo fundacja rodzinna, to jeszcze nie jest doprecyzowane w szczegółach, będą zobowiązane do zapłaty podatku.

Jaki podatek zapłacimy?

Zdaniem Ministerstwa Finansów opodatkowaniu w takiej sytuacji powinna podlegać rynkowa wartość mienia. Natomiast nie znamy w tym zakresie jeszcze szczegółów. Nie wiemy, według jakich zasad taki podatek powinien być liczony oraz jakiej stawce taka czynność powinna podlegać opodatkowaniu. Ministerstwo Finansów w tym zakresie jedynie precyzuje, że ten podatek należny tytułem przekazania składnika majątku w drodze darowizny do fundacji rodzinnej będzie mógł potem zostać odliczony przez fundację rodzinną podczas jej bieżącego funkcjonowania. Czyli obciążenia podatkowe z tytułu przeniesienia składnika majątku będą mogły zostać rozliczone z bieżącym CIT, z bieżącym podatkiem fundacji rodzinnej.

Modyfikacja zasad w zakresie bieżącego funkcjonowania fundacji rodzinnej

W tym miejscu płynnie przechodzimy do zmiany numer dwa, czyli zmianach w zasadach opodatkowania bieżącego funkcjonowania fundacji rodzinnej. W tym zakresie przede wszystkim musimy zwrócić uwagę na to, że według aktualnie dominującej praktyki, Fundacja Rodzinna nie płaci podatku z tytułu działalności tak zwanej działalności dozwolonej, czyli z tytułu takiej działalności, którą Fundacja Rodzinna po prostu może prowadzić i która jest wskazana wprost w ustawie o fundacji rodzinnej. Jest to przede wszystkim działalność polegająca na osiąganiu dochodów z najmu nieruchomości oraz ruchomości, dochodów ze sprzedaży udziałów, akcji, papierów wartościowych, akcji spółek publicznych, lokat bankowych, ale również dochody z tytułu odsetek, które są utrzymywane przez fundację rodzinną w związku z pożyczkami udzielonymi przez fundację rodzinną spółką, w której Fundacja Rodzinna posiada udziały oraz w pewnym zakresie działalność gospodarstw rolnych z tytułu takiej działalności gospodarczej.

Fundacja Rodzinna nie płaci żadnego podatku. Zmiana, którą w tym zakresie proponuje Ministerstwo Finansów, polega na tym, że niektóre rodzaje tej działalności, niestety w zamyśle ministerstwa powinny podlegać opodatkowaniu i w tym zakresie wskazuje się na dochody z tytułu najmu nieruchomości. Więc jeżeli ktoś planuje wykorzystywać fundację rodzinną właśnie do tego, żeby Fundacja Rodzinna zajmowała nieruchomości, liczy na zwolnienie z podatku, no to w tym zakresie niestety to się może zmienić.

Ponadto Ministerstwo Finansów proponuje również, że dochody z tytułu zbycia niektórych składników majątku. W szczególności problematyczne będą dochody z tytułu sprzedaży udziałów i akcji. Niestety również będą podlegać opodatkowaniu na poziomie fundacji rodzinnej. I w tym zakresie Ministerstwo Finansów proponuje powrót do koncepcji, która została zaproponowana już w roku 2025, a która ma polegać na tym, że ten brak podatku z tytułu sprzedaży udziałów i akcji będzie uzależniony od tego, jak długo Fundacja Rodzinna trzyma określony składnik majątku. I wtedy, w 2025 roku zaproponowano taką zasadę, że Fundacja Rodzina będzie mogła korzystać ze zwolnienia podatkowego, o ile będzie miała udziały i akcje przez co najmniej 36 miesięcy, czyli 3 lata, licząc od końca roku podatkowego, w którym Fundacja Rodzinna takie udziały lub akcje nabyła w drodze darowizny. W tym zakresie Ministerstwo Finansów proponuje powrót do tej koncepcji.

Planowane zmiany w opodatkowaniu zasad wypłat świadczeń do beneficjentów

Zmiana nr 3, czyli proponowane modyfikacje w zakresie opodatkowania wypłat z fundacji rodzinnej do beneficjenta i do fundatora. W tym zakresie przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na to, że według aktualnie obowiązującej praktyki, takim podstawowym sposobem na wytransferowanie środków na zarządzanie wypłatami z fundacji rodzinnej do fundatora dla beneficjenta jest dokonanie tzw. świadczeń, czyli po prostu transferu środków pieniężnych albo udostępnienia mienia, które jest własnością fundacji rodzinnej fundatorowi lub beneficjentowi. Bez wynagrodzenia, częściowo za wynagrodzeniem albo bez żadnej odpłatności. Jeżeli mamy z takim świadczeniem do czynienia, no to fundacja rodzinna z tytułu takiej czynności w celu takiej operacji musi zapłacić podatek dochodowy CIT w wysokości 15%. Czyli jeżeli fundacja przekazuje świadczenie o wartości 100, no to 15 to jest podatek i do fundatora beneficjenta trafia 85. No i w sytuacji, w której takie świadczenie przekazujemy do fundatora albo do bliskiego członka rodziny fundatora, na przykład małżonki albo dzieci fundatora, to jest tak naprawdę jedyny podatek, z jakimi mamy do czynienia.

Drugie potencjalne obciążenia podatkowe, czyli podatek dochodowy od osób fizycznych, w takiej sytuacji już nie znajduje zastosowania. Zmiana, którą proponuje Ministerstwo Finansów w tym zakresie, polega na tym, że ten poziom opodatkowania fundacji rodzinnej i fundatora z tytułu wypłaty świadczeń ma być powiązany z wypłacanymi kwotami. Niestety Ministerstwo Finansów znowu nie precyzuje szczegółów, To znaczy nie wiadomo jeszcze, według jakich szczegółowych zasad takie opodatkowanie powinniśmy liczyć. Można się jedynie spodziewać, że Ministerstwo Finansów w tym zakresie zaproponuje jakiś poziom progresji podatkowej. Czyli im więcej będziemy wypłacać z fundacji rodzinnej, tym wyższy podatek będziemy musieli zapłacić.

Natomiast to, co wiemy i to, co się znajduje w propozycji Ministerstwa Finansów, polega na tym, że to łączne opodatkowanie fundatora i fundacji rodzinnej z tytułu zarówno wnoszenia aktywów do fundacji rodzinnej, opodatkowania bieżącego funkcjonowania fundacji rodzinnej oraz opodatkowania wypłat z fundacji rodzinnej, ma być zbliżony do poziomu opodatkowania dochodów kapitałowych w PIT, czyli stawki 19%. Czyli nietrudno nie zauważyć, że efektywne opodatkowanie fundacji rodzinnej i beneficjentów ma być wyższe niż to o 15%, które aktualnie znajduje zastosowanie w przypadku wypłaty świadczeń z fundacji rodzinnej.

Nowe zasady obejmą tylko nowe fundacje rodzinne

Na koniec bardzo ważna, myślę, że wręcz absolutnie kluczowa informacja. Ministerstwo Finansów przewiduje, że nowe zasady opodatkowania fundacji rodzinnych, nowy model opodatkowania fundacji rodzinnych miałby znaleźć zastosowanie tylko i wyłącznie wobec tych fundacji rodzinnych, które zostaną utworzone po wejściu w życie nowych przepisów, natomiast fundacje rodzinne, które już są na rynku, nie będą musiały stosować tych nowych przepisów, nowych zasad podatkowych. Więc jeżeli ktoś zastanawia się nad utworzeniem fundacji rodzinnej, to warto to przemyśleć, ponieważ jeżeli Fundacja Rodzinna zostałaby zarejestrowana do końca tego roku, no to można się spodziewać, że te nowe zasady nie wejdą w życie. Można domniemywać, że te nowe zasady, nowe model opodatkowania fundacji rodzinnych znajdzie zastosowanie od nowego roku, czyli od 1 stycznia 2027.

Rozważasz utworzenie fundacji rodzinnej?

Jeżeli więc zastanawiasz się nad utworzeniem fundacji rodzinnej, nie wiesz, czy w Twojej indywidualnej sytuacji jest to dobry pomysł, umów się na nieodpłatną konsultację z nami.

Kompleksowe wsparcie prawne, podatkowe i księgowe